Posts Tagged With: ආගම හා සදාචාරය

‘සදාචාරය’ සාපෙක්ෂද නිරපේක්ෂද?

සංස්කාරක සටහන:- රිටිගල ජයසේන විසින් ඉතා මෑතකදී පලකෙරුණු මෙම ලිපිය තුල රිටිගල සිය සදාචාරය පිළිබද නියමය හෙවත් “එතිකල් තියරි එක” පැහැදිලි කරනු ලබයි. දාර්ශනිකයින් සදාචාරය ගැන කතාකරන විට සදාචාරයේ සාප‌ේක්ෂ නිරපේක්ෂ බව ගැන කතාකරයි. “සදාචාරය සාපේක්ෂයි” යනුවෙන් අදහස් වෙන්නේ හරි වැරැද්ද පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට හෝ සංස්කෘතියෙන් සංස්කෘතියට වෙනස් වෙනවාය යන අදහසයි. හරි වැරැද්ද සම්බන්ධයෙන් සියලු දෙනාටම සියලු සංස්කෘති වලටම පිලිගත හැකි “පොදු නිර්නායක” තියනවාය යන අදහස උඩ ගොඩනැගුන සදාචාර තියරි “නිරපේක්ෂ සදාචාර තියරි” වශයෙන් හැදින්වේ.

මෙම සටහන තුල ස්ථානයක රිටිගල විසින් “සදාචාරය අනිවාර්යෙන්ම සාපේක්ෂයි” යනුවෙන් සදහන් කලද, රිටිගලගේ සදාචාර තියරිය නිරපේක්ෂ ආරක් ගනී. රිටිගල විසින් සදාචාරය “පවතින සමාජ ආකෘතිය හා එහි සමබරතාවය” හා බැදෙන බව පැවසීමෙන් මේ බව පැහැදිලි වේ. නිරපේක්ෂ සදාචාර තියරි වලින් හොද හා නරක වෙන් කර හදුනාගැනීමට යම් කිසි “රෙසපි එකක්” ලබා දෙනු ලැබේ. රිටිගල ද මෙම ලිපිය තුල හොද නරක වෙන්කරන්න “නිර්නායකයක්” හෙවත් “රෙසපි එකක්” ලබාදේ. සමස්ථ සමාජයේ සතුට හා එබැවින් “මගේ සතුට” මැක්සිමයිස් කරගැනීම පිණිස යම් ක්‍රියාවක් ඉවහල් වේ නම් එය “හොද” ක්‍රියාවක්ය යන්න ඒ රෙසපි එකයි. එබැවින් දැනට උද්ගත නොවුන “ක්ලෝනකරණය හරිද වැරදිද” වැනි සදාචාර ගැටලුද මේ රෙසපි යන ඇප්ලයි කිරීමෙන් විසදිය හැකි බව රිටිගලගේ මතය බව මට හැගේ. ඔහුගේ සදාචාර තියරිය “නිරපේක්ෂ ආරක්” ගනී යැයි මා සදහන් කලේ එබැවිනි.

සාපේක්ෂ සදාචාර තියරි වල රෙසපි වල ස්වභාවය මේ ආකාරය: “ආගමික පොතේ තියෙන්නෙ මොනවද බලන්න ඔ්නි”….”අපේ සංස්කෘතියට ගැලපෙනවද බලන්න ඔ්නි” යනාදී වශයෙනි. නමුත්, මේ ආකාරයේ රෙසපි හරහා “අලුත් සදාචාර ගැටලු” විසදිය නොහැක. උදාහරණ ලෙස, සංස්කෘති හා ආගම් හටගත් කාල වල හෝ ආගමික ග්‍රන්ථ ලියැවුණු කාල වල “ක්ලෝනකරණයේ තාක්ෂණය” දියුණුව නොතිබුණ බැවින් එහි හරි වැරැද්ද ගැන අදහසක් ආගම් තුල හෝ සංස්කෘති තුල නැත. එබැවින්, සදාචාරය සම්බන්ධ “සාපේක්ෂ රෙසපි” වලට වඩා මෙම ලිපිය තුල රිටිගල ඉදිරිපත් කරන “නිරපේක්ෂ රෙසපි” එක බලවත්ය.

යුක්ලිඩීය ඡ්‍යාමිතියේ යම් යම් axioms ඇත්තේ යම් සේද රිටිගලගේ සදාචාර තියරියේ එන “සතුට වැඩිකිරීම” යන කාරණය ඔහු ගන්නේ axiom එකක් වශයෙනි. එබැවින්, එහි සත්‍ය-අසත්‍යභාවය ගැන රිටිගල එතරම් වද නොවනු ඇතැයි යන්න මගේ හැගීමයි.

සංස්කාරක සටහන මෙතනින් අවසන්ය. පහතින් ඇත්තේ සදාචාරය ගැන රිටිගලයානු දැක්මයි. කිවයුතු තවත් දෙයක් නම් රිටිගල කපු මහතාගේ ධර්මයේ මා ඉදිරිපත් කල මෙකී exegesis එකට රිටිගල ජයසේන ඇතැම් විට එකග නොවනු ඇත. එලෙස එකග නොවන්නේ නම් ඔහු එය කමෙන්ට් හරහා පැහැදිලි කරනු ඇත. ඒ පැහැදිලි කිරීම් හා මෙම සංස්කාරක සටහන් අතර පරස්පර බවක් පෙනුනොත් ඒ ගැන නිරාගමික දේවලයේ රිටිගල ජයසේනගෙන් විමසීම මැනවි. මන්දයත්, සංස්කාරක වශයෙන් මා කලේ රිටි ධර්මයේ exegesis එකක් පමණක් බැවිනි.

************************************************************************

මේක බොහොම ජනප්‍රිය බෝරින් දාර්ශනික සංවාදයක්.

සදාචාරය හා ආචාර ධර්ම කිව්වහම මේ මොකක් ගැනද කතා කරන්නෙ කියල පොඩි ප්‍රශ්නයක් එනවා නම් සිංහලෙන් කිව්වොත් මේ කතා කරන්නෙ මෝරෑලිටි හා එතික්ස් ගැන.

‘සදාචාරය’ සාපෙක්ෂද නිරපේක්ෂද? ඔය සංවාදයට මම හේතූන් කිහිපයක් නිසාම කැමති නෑ. කැමති නැති පලමු හේතුව තමයි ඔය ප්‍රශ්නය ඔය විදිහට ඇහුවාම ඒක අනවශ්‍ය ලෙස ආයෙත් ප්‍රමූල ධර්ම වෙත නැවත ගොස්, මුල ඉඳලාම සංවාද කරන්න වෙන තැනකට අරන් යන්න ඇතැම් පාර්ශව වලට දොර හැර දීමක් වීම. මම මේ මාතෘකාව සම්බදව නොයෙකුත් දෙනා සමග නොයෙකුත් ආකාරයේ සංවාද බර ගානක් කරල තියෙනවා. නමුත් අවාසනාවකට වගේ කමෙන්ට් පරම්පරාගතව එන ඒ ධර්ම කොටස්, නෝට් ආරූඪ කිරීමට තාමත් මම අසමත් වෙලා තියෙන නිසා මේ ගැන ඇතිවන සංවාදයකදී ලින්කුවක් ලෙස තනි නෝට් එකක් ලබාදී ඒ සංවාදයෙන් අයින් වීමට හැකියාවක් තාමත් නෑ. මේ සංවාදයට මම අකමැති අනික් හේතුව ඔන්න ඕක.


සදාචාරය පිලිබඳ කතාව එන්නෙම “සමූහයක්” සම්බන්ධ කාරනා නිසා. සමුහයේ අනෙක් අය අරභයා තමුන් කෙසේ හැසිරිය යුතුද කියන ගැටලුවට දෙන පිලිතුරු වලට තමයි සදාචාරය කියන්නෙ. කීපදෙනෙක් එකට ජීවත් වීම වඩා පහසුයි කියලා තීරණය කළහම, ඒ සමූහය අතර සම්බන්ධතා හැඩගැහෙන විදිහක් තියෙනවා. තනියම ඉඳීම වෙනුවට සමූහයක් විදිහට ඉන්න නම්, ඒ අය අතර, ඒ අරමුණ වෙනුවෙන් ‘හොඳ දේවල්’ සහ ‘නරක දේවල්’ ගැන යම් එකඟතා මාලාවක් ඕනෑ වෙනවා. තනියම ජීවත්වීම, සමූහයක් එක්ක ඉන්න එකට වඩා අමාරැ වෙනකොට, මේ ‘මිණුම් දඬු’ වැඩි හරියක් කැමැත්තෙන් වගේම අකමැත්තෙන් වුණත් බාර ගන්න වෙනවා. එහෙම නැත්නම් සමූහයක් එක්ක ඉන්න බැහැ.


සමාජයේ පොදු සුබ සිද්ධිය සඳහා අපිට යුතුකම් හා වගකීම් තියෙනවා වගේ එකක් සදාචාර නිර්වචනයේ මුලට දාගත්තහම එන අවුල තමයි “අපි මොන එහෙකටද අනුන් ගැන හිතන්න ඔනෑ?” කියන ෆන්ඩමෙන්ටල් ප්‍රශ්නය අහන්න සිද්දවෙන එක. ඔය ෆන්ඩමෙන්ටල් ප්‍රශ්නයට ආගමික පුද්ගලයන්ට උත්තරයක් තියෙනවා. ඒ අය විස්වාස කරනවා ස්වභාවික යුක්තියක් පිලිබඳව. මේක දෙවියන් වහන්සෙ හෝ කර්මය වගේ නොයෙකුත් ආකෘතීන් වලින් ආවාට අන්තිම ඔවුන් විශ්වාශ කරන්නෙ තමුන් කරපු ‘වැරදි’ වලට පොලියත් එක්කම රිටර්න් එක හම්බුවෙන ස්වාභාවික යුක්ති ධර්මයක් පිලිබඳව. ඒ හින්දා පවතින සදාචාරය රැකීම ඔවුන් කරන්නෙ පෞද්ගලික විඳ වීමකට ඇති බිය නිසා. මේක තාර්කිකයිනෙ. එහෙම ස්වාභාවික යුක්තියක් තියෙනවානම් එහෙම ජීවත් වෙන්න ඔනෑනෙ. නමුත් එහෙම ස්වභාවික යුක්තියක් ගැන විශ්වාශයක් නැති නිරාගමික පුද්ගලයන් ගෙ සදාචාරයෙ පදනම මොකක්ද?


කෙටියෙන් කියන්න ගියාමත් මේකෙ නොයෙකුත් හිල් හිටිනවා. කමක් නෑ ඔන්න ඔහේ කියල දානවා. සදාචාරයේ ආකෘතිය පිලිබඳ රිටිගලගේ විග්‍රහය “ඉතාම කෙටියෙන්” (කෙටියෙන් කිව්වටම මේක එහෙම කෙටියෙන් ලියන්න බෑ) ගත්තොත් මෙහෙමයි:


නිරපේක්ෂ සදාචාරය කියන්නෙ “thou shall not kill” හෝ “පාණාතිපාතා වේරමණී” වගේ කිසිම සන්දර්භයකින් තොරව ඔහේ පුනරුච්චරනය කරන මන්ත්‍රයන් නම්. සදාචාරය කියන්නෙ එහෙම කන්ටෙස්ට් එකක් නැතුව රකින්න පුලුවන් වෘතයන් නෙමෙයි කියන එකට ඔනෑම කෙනෙක් එකඟවෙයි මම හිතන්නෙ. මොකද ඔය මන්ත්‍රය ජප කරන අයත් අන්තිමේදී මිනී මරනවා. ඒක ආත්මාරක්ෂාවට වෙන්න පුලුවන්, යුද්ධකදි වෙන්න පුලුවන්, නීත්‍යානුකූලා මරණ දන්ඩනය වගේ තැනකදි වෙන්න පුලුවන්. නමුත් කන්ටෙක්ස්ට් එක අනුව මිනීමැරීම කියන්නෙ ජස්ටිෆයි කරන්න පුලුවන් දෙයක් බවට පත්විය හැකි දෙයක්.

සදාචාරය අනිවාරයෙන්ම සාපේක්ෂයි. නමුත් වැදගත් කතාව ඒක සාපේක්ෂද නැද්ද යන්න නෙමෙයි. මොකකටද සාපේක්ෂ විය යුත්තේ කියල එකඟතාවයකට පැමිණීම.

සදාචාරය කියන්නෙ උපකරණයක්. ඒ කියන්නෙ ඊලඟට අහන්න ඔනේ ප්‍රශ්නෙ “මොකක් වෙනුවෙන් සදාචාරය කියල දෙයක් තිබිය යුත්තේ” කියන එක.

හරිම සිම්පල්! “සදාචාරය” පවතින සමාජ ආකෘතියේ පැවැත්ම, හා එහි සමබරතාවය අරමුණු කරගෙන පැවතිය යුත්තක්!

අපිට ඉතාම ප්‍රබලව එකඟවිය හැකි සදාචාරයන් ක්‍රමයෙන් ඒ සමාජය තුල නීතීන් බවට පත්වෙනවා. ඒ වගේම නීතීන් බවට පත් නොවූවත් ආචාර ධර්ම ලෙස පවතින් සදාචාර අංගයනුත් සමාජයක පැවත්මට අත්‍යාවශයි.


එබැවින් මගේ නිර්වචනය අනුව ‘සදාචාරය’ අප විසින් පවත්වාගැනීමට එකඟවූ පොදු සමාජයේ ආකෘතියට සාපෙක්ෂයි. විශ්වීය සදාචාර හරයන් තියෙන්න පුලුවන්, නමුත් එහෙම තියෙන්න නම් විශ්වීය සමාජ ආකෘතියකුත් තියෙන්නෙ ඔනේ. ලෝකය පුරාම සමාජ ආකෘතිය සම්මත ආකෘතියකට අභිසාරි වෙනකොට සදාචාර්ය හරයනුත් අභිසාරී වෙනවා හා එසේ විය යුතුයි. නැත්නම් වෙන්නෙ පවතින සමාජ ආකෘතියට ගැලපෙන්නෙ නැති හරයන් නිසා සමාජය වියවුලට පත්වීම.


පොදු සමාජයේ ආකෘතියෙන් බැහැරව තම තමන්ගෙ පෞද්ගලික හෝ කුඩා කන්ඩායම් ලෙස පවත්වාගන්නා හර පද්ධති වලට සාපේක්ෂ, පෞද්ගලික සදාචාරය නිර්ණායක ගැන නිරන්තර සංවාදයක් හෝ විවාදයක් ඇතිවීම හොඳ දෙයක්. මේ සංවාදයෙ අතුරු පල ලෙස පවතින පොදු සදාචාරය පද්ධතිය වඩා හොඳ තැනකට යන්න හෝ බිඳ වැටෙන්න පුලුවන්. පවතින ක්‍රමය අවුල් නම් එය බිඳවැටීම අවුලක් නෙමෙයි.


සදාචාරයේ සාපේක්ෂ බව ගැන මීට වඩා තව අමුතුවෙන් කියන්නට යමක් නෑ. එය හැමවිටම පවතින සමාජයේ ආකෘතියට සාපේක්ෂයි. නමුත් ඊට වඩා සංකීර්ණ ප්‍රශ්නයක් මෙතැනින් මතුවෙනවා. එනම් “පවතින සමාජයේ ආකෘතිය කෙබඳු විය යුතුද?” කියන එක.

සමාජයේ ආකෘතිය සකස් විය යුත්තේ ඒ තුල ජීවත්වන තනි තනි පුද්ගලයන්ගේ සතුට පවත්වාගැනීමටය කියන එක තමයි මගේ නිර්වචනය. වෙනත් වචන වලින් කිව්වොත් සමාජය පැවතිය යුත්තේ “මගේ සතුට වෙනුවෙන්”. මේක බොහෝම ආර්ත්මාර්ථකාමී නිර්වචනයක් වගේ පේනවද? නෑ “මගේ සතුට” තමයි අපිට ප්‍රමූල ධර්ම වලින් නිර්වචනය කරන්න පුලුවන් එකම දේ. ඇත්තටම කිව්වොත් මේකට නිර්වචන අනවශ්‍යයි.


මිනිසා කියන්නෙ කොටියා හෝ කිඹුලා වගේ තනිව තනිව පවතින්න පුලුවන් සතෙක් නෙමෙයිනෙ. මිනිසා කියන්නෙ වෘකයා වගේ සමාජමය සත්වයෙක්. කන්ඩායමකින් තොරව පැවත්මක් ඌට නෑ. ඒ නිසා “මගේ” සතුට සෙවීමේ ව්‍යායාමය ‘ගේම්-තියරි’ (game theory) එක අනුව ‘අපේ සමස්ත සතුටේ එකතුව’ සෙවීමේ ව්‍යායාමය බවට ඉබේම පත්වෙනවා. දැන් සමාජයේ ඉන්නෙ කවුරුත් විශේෂ නෑනෙ. එතකොට හැමෝම ‘මගේ සතුට’ හොයන කොට ඒක ඉබේම ‘අපේ සතුට’ කිය පොදු නිර්වචනය කරා යොමුවෙනවා.. එතකොට ඉබේම ‘මගේ සතුටට’ සීමාවන් පැනවෙනවා. නමුත් වැදගත් දේ තමයි එම සීමාවන් පැනවෙන්නෙ ප්‍රායෝගික හේතූන් නිසා වීම. ප්‍රායෝගික නොවන හේතුවන් නිසා “මගේ සතුටට” අනවශ්‍ය සීමා දාගන්න ඔනේ නෑ.


අවසාන සමාලෝචනය මෙහෙමයි.

*මගේ සතුට වෙනුවෙන් සමාජය පැවතිය යුතුය.

*ගේම් තියරිය අනුව මගේ පෞද්ගලික සතුට උපරිම කරගත හැකි සමාජ ආකෘතිය සොයාගත යුතුය. (බොහෝවිට මේ ආකෘතිය ගතික ආකෘතියක්. ස්ථිතික විසඳුමක් හෝ යුටෝපියානු අවසන් සැකැස්මක් නෑ.)

* අන්න ඒ සමාජයේ පැවැත්ම තහවුරු කිරීමට සදාචාරය පැවතිය යුතුය.


අවසාන සමාලෝචනය කලාට පස්සෙ ආයෙ අවසන් සමාලෝචනය ගැන සමාලෝචනය මෙහෙමයි..


“මගේ සතුට උපරිම කිරීමට සමත් සමාජ ආකෘතිය සොයාගත යුතුය, මගේ සතුට වෙනුවෙන් ඒ සමාජය පැවතිය යුතුය” කියන එක තමයි හැමෝම සිතිය යුතු. හැමෝම එහෙම හිතනව නම් හා මැටි වැඩ නොකර ඇත්තටම තමන්ගෙ සතුට දීර්ඝ කාලීනව පවත්වාගන්න පුලුවන් සමාජ ආකෘතිය ගේම්-තියරිය භාවිතයෙන් හොයාගන්නවා කියන අරමුණ තමයි හැමෝටම තිබිය යුත්තේ. උදාහරණයක් ලෙස යාලුවො දෙන්නෙක් කැලේක අතර මං වෙලා අමාරුවෙන් පාර හොයාගෙන දවස් ගානක් තිස්සෙ හාමතෙ කැලේ මැද්දෙන් එනවා කියමු. මින් එක්කෙනෙක්ගෙ බැක් පැක් එකේ ලොකු චොකලට් එකක් තියෙනවා හා අනෙක් පුද්ගලයා ඒක තියෙන බව දන්නවා කියමු. චොකලට් එක තියෙන කෙනා මම නම් “මගේ සතුට උපරිම වන” විදිහ මේ චොකලට් එක හොරෙන්ම තනියෙන් කෑමද නැත්නම් අනෙකා සමග බෙදාගෙන කෑමද? ඔන්න ඔය වගේ අවස්ථාවල අපි rules of thumb විදිහට පාවිච්චි කරන ඇතැම් සදාචාර මූලධර්මයන් ‘පොදු යහපත’, වගේ දේවල් වෙනුවෙන් පවතිනවා වගේ පෙනුනාට ඇත්තටම ඒවා අන්තිමට පෞද්ගලික යහපත වෙනුවෙන් එකඟවූ දේවල් නේද? මේ ආත්මාර්ථකාමයේ බයි-ප්‍රඩක්ට් එකක් විදිහට තමයි ඔය කලින් කිව්ව යුතුකම් වගකීම් සහිත පරාර්ථකාමය මතුවෙන්නෙ. මිනිසාගෙ ආත්මාර්ථකාමය පවතින්නෙ තියෙන්නෙ කුඩා ඉඩක පොඩි වෙලාවක විතරයි. දිගුකාලීන පැවත්ම ගැන හිතුවහම කරන්න පුලුවන් ආත්මාර්ථකාමීම වැඩේ තමයි පරාර්ථකාමී වෙන එක.

Categories: රිටිගල ජයසේන | Tags: , , , , , | Leave a comment

ආගම මගින් සදාචාරය විකෘති කිරීම

සංස්කාරක සටහන:- මෙය රිටිගල ජයසේන විසින් 2013 වසරේ රචිත ලියමනකි. සදාචාරය යන ගැඹුරුවූත් පුළුල්වූත් විෂය පථය “පින්” හෙවත් “පරලොවට ලකුණු” රැස්කිරීම වැනි නොගැඹුරු වපසරියකට ලඝුකිරීම මෙහි විවේචනයට ලක් වේ. ලිපිය අවසානයේ අමුණා ඇත්තේ රිටිගල ජයසේන විසින් මුල් ලිපියට සපයන ලද ඌණපූර්ණයකි.

************************************************************************

මිනිසා තුල ස්වාභාවිකවම සදාචාරය පිළිබදව කිසියම් “ඉවක්” ඇත. අසරණ වූ පුද්ගලයෙකුට හෝ සතෙකුට පිහිටවීමට අපි නිතැතින්ම පෙලඹෙන්නේ එබැවිනි. එමෙන්ම, කිසිම ආගමික ඉගැන්වීමකට අනුගත නොවුන ද, ශිෂ්ඨාචාරගත නූතන සමාජය “තම වගකීම නොවැරදිම ඉටුකිරීම”, “එකිනෙකාට උදව් කිරීම”, “රාජකාරිය පැහැර නොහැරීම”, “බලපවත්වන නීතියට පිටින් නොයාම” වැනි ගුණාංග සිය හර පද්ධතියට එකතු කරගෙන ඇත. නූතනත්වය තුළ ජීවත් වන මිනිසුන් ඉහත කී ගුණාංග සිය හරයන් තුලට දැඩිසේ ඇතුලුකරගෙන ඇත්නම් සදාචාරමත් සමාජයක් ඒ ගුණාංග හරහා පමණක් වුවත් පවත්වාගෙන යා හැකි ය.

කෙසේ වුවත් ආගම් හරහා කෙරෙන බියවැද්දිම් නොමැතිව හරි වැරද්ද තෝරා බේරා ගත නොහැකි පිරිසක් ද මේ සමාජයේ අපත් සමග ජීවත් වන බැවින්, ඔවුන් “හීලෑ” කරගැනීම සඳහා ආගමක සහාය නූතන ශිෂ්ඨාචාරයට ද අවශ්‍ය බවට යමෙකුට තර්ක කල හැක.

වර්තමානයේ ආයතනගත ආගම් විසින් තමන් මානව සදාචාරයේ හිමිකරුවන් බවට උදම් ඇනුවද, සැබෑ තත්ත්වය වනාහී, ආතර් සී ක්ලා(ර්)ක් ද පැවසූ පරිදි, මානව ඉතිහාසයේ ලොකුම ඛේදවාචකය වනුයේ ආයතනගත ආගම් විසින් සදාචාරය පැහැර ගැනීම ය (Greatest tragedy in human civilization is hijacking of morality by religion). මෙම කාරණය සම්බන්දයෙන් නොයෙකුත් මත පලවී ඇත. විවාද පැන නැගී ඇත. එහෙත් සැබෑ ජීවිතයෙන්ම උදාහරණයක් ලබාදීම මේ සියලු තර්ක විතර්ක වලට වඩා සුදුසු බව සිතමි.

මිනිසා තුළ ස්වභාවිකවම පැන නගින සදාචාරය සම්බන්ධ සංකල්ප අකා මකා දමා ආගම් තුළින් මතුවන සදාචාර විකෘතීන්ගෙන් ඒවා ප්‍රතිස්ථාපනය වීම මානව වර්ගයාගේ පැවැත්මට අහිතකර ලෙස බලපායි. ලෝකයේ ප්‍රධාන ආගම්, විශේෂයෙන්ම ඒබ්‍රහමික ආගම්, මෙවැනි විකෘතීන් අටෝ රාශියක් ආයතනගත කොට ඇත. ඒ පිලිබඳව කතා කිරීමට රිච්ඩ් ඩෝකින්ස්, සෑම් හැරිස්, ඩැනියෙල් ඩෙනාට්, ක්‍රිස්ටෝපර් හිචන්ස් වැනි උගතුන් විසින් පොත් සිය ගානක් ලියා ඇති බැවින් මා වැන්නෙකුට අලුතින් කීමට දෙයක් නැත. කෙසේ වුවත්, ඔවුන්ගේ විෂය පථයට අසු නො වූ, මෑතකදි (එනම් පසුගිය සියවස තුල) ඒබ්‍රහමීකරණයට ලක් වූ ආගමක් වන ලාංකික බුද්ධාගම මගින් ආයතනගත කරමින් පවත්නා විකෘතීන් නිසා ශ්‍රී ලාංකීය සමාජයට සිදුවෙමින් පවතින විනාශය දෑසින් දකින්නෙකු ලෙස යමක් පවසමි.

පහතින් දැක්වෙන දෙබස වනාහී මෙරට කිසියම් රජයේ රෝහලක කිසියම් වාට්ටුවක වෛද්‍යවරුන්ගේ කාමරයේ දී සිදු වූවකි. මෙය ප්‍රබන්ධයක් නොව සැබෑ සංවාදයක් බැවින් මේ සංවාදයේ සැබෑවටම යෙදුන පුද්ගලයන් මේ සටහන ඇස ගැසුනහොත් මා කව්දැයි හඳුනාගැනීම වැලක්වීම සඳහා පමණක් සංවාදයේ ඇතැම් කොටස් පමණක් තරමක් වෙනස් කළෙමි.

වෛද්‍යවරිය-1: නංගී අපි මේ වීක්-එන්ඩ් එකේ, <අහවල්> අසපුවට යනවා දානයක් දෙන්න. ඔයාටත් එන්න පුලුවන් පිනක් දහමක් කරගන්න.

වෛද්‍යවරිය-2: අපෝ බෑ අක්කා. අක්කලා යන්න මට මේ වීක්-එන්ඩ් එකෙ දාගත්ත වැඩ ගොඩක් තියනවා.

වෛද්‍යවරිය-1: ඔයා නම් පිනට දහමට හරිම කම්මැලියි නේද? ඔයාගෙ හොඳට කියන්නෙ නංගි. මැරෙන දවසක ගෙනියන්න පිනක් දහමක් කරගෙන තියෙන්න ඔනේ නේද? ඔයාට හැමදාම “වැඩ වැඩ”. ඔහොම සල්ලි පොදි ගහල විතරක් හරියන්නෙ නෑ.

වෛද්‍යවරිය-2: (සිනාසෙමින්) සල්ලි පොදි ගහන්න නෙමෙයි, මේ වීක්-එන්ඩ් එකේ මම පොරොන්දු උනා මගේ ගෙදර වැඩ කරන කෙනාගෙ පුතාගෙ ඇහේ ප්‍රශ්නෙ බලවලා දෙනවා කියලා. කන්සල්ටන්ට් සර්ගෙ චැනල් සෙන්ට(ර්) එකට ගෙනිහිල්ලා පෙන්නලා. ඒ ගොල්ලො තනියම ගියොත් සල්ලි ගන්නවනෙ. අනික ඒ ගොල්ලො බස් එකේ ගියොත් ගොඩක් වෙලා යනවා. ඇහැට දූවිලි වදින්නත් හොඳ නැහැ.

වෛද්‍යවරිය-1: ඒ උනාට ඉතින් ඔයා යන තැනකට අරගෙන යන්න පිනක් නම් කරගෙන්නෙ නෑ කවදාවත්. ඔයා දන්නවද, මම ගිය අවුරුද්දෙ ලක්ෂ තුනක් වියදම් කරල රුවන්වැලිසෑය වටේටම පලඳවන්න පුලුවන් බෞද්ධ කොඩියක් හදවලා පූජා කලා. මම කවද හරි මැරෙන මොහොතක මතක් කරගන්නෙ ඔය කොඩිය රුවන්වැලිසෑයට පලඳවලා තිබුන දර්ශනය. මම ආයෙ සුගතියක උපදින්න ඒ පින හොඳටම ප්‍රමානවත් කියල එදා ඇවීල්ල උන්නු <අහවල්> හාමුදුරුවොත් කිව්ව.

වෛද්‍යවරිය-2: මටනම් මැරෙන වෙලාවෙ මතක් කරගන්න මම කරපු හොඳ වැඩ ගොඩක් තියෙනවා. එකක් කියන්නද අක්කට දැනගන්න?

වෛද්‍යවරිය-1: කියන්නකො.

වෛද්‍යවරිය-2: අක්කට මතකද මාස ගානකට උඩ දි අක්කගෙ පොඩි පුතාගෙ උපන්දිනේට ගෙදර පිරිතක් තියෙනවා කියල අන්තිම මොහොතෙ නිවාඩු දාලා නයිට් ශිෆ්ට් එකක මාරු කරගත්ත. එදා නයිට් එකට ආවෙ මම. ඊට පස්සෙ උදේ ශිෆ්ට් එකටත් ඉඳලා මම ඕෆ් වෙලා යන්න අක්කා එනකන් බලාගෙන හිටියා ඊලඟ ශිෆ්ට් එකට එන්නෙ ඔයා නිසා. ඔයාගෙ පුතාගෙ උපන්දින පාටියක් කොහේ හරි හොටෙල් එකක තියෙන නිසා ඔයා එහෙ ගිහිල්ල නිසා එන්න පරක්කු වෙනවා කියල මට කෝල් එකක් දුන්නා. මම අඩුගානෙ උදේටත් කාල නෙමෙයි හිටියෙ. ඒත් මම ඔයා එනකන් වෝඩ් එක බැලුවා. ඔය අතරෙ ලෙඩෙක්ට අමාරු වෙලා රිසස්සිටේට් කරන්න උනා. පස්සෙ ලෙඩාව ට්‍රාන්ස්ෆර් කරන්න උනා කලම්බු ජෙනරල් එකට. මම හාමතේම ඇම්බියුලන්ස් එකේ කොලඹ ගියා ලෙඩා එක්ක යන්න වෙන කවුරුත් හිටියෙ නැති හින්ද. මම ආපහු එනකොට රෑ වෙලා. පහුවදා වැඩට ආවහම ඒ ලෙඩාගෙ නෑයො ඇවිල්ල හිටියා. පුදුම දුප්පත් අහිංසක මිනිස්සු. ඒ මිනිස්සුන්ට කොලඹ යන්න බස් එකට සල්ලිවත් අතේ නැහැ. මම රුපියල් දාහක් දුන්නා අවශ්‍ය කරන දේවල් අරගෙන කොලඹ ගිහිල්ල එන්න කියල. අක්ක වගේ මම ප්‍රයිවෙට් ප්‍රැක්ටිස් කරන්නෙ නැති නිසා, ලාබ බෙහෙත් තියෙද්දි රෙප්ලාගේ ගනන් බෙහෙත් ලෙඩ්ඩුන්ට ලියන්නෙ නැති නිසා, ක්ලිනික් එන්නෙ නැතුව පීපී එකට යන්නෙ නැති නිසා ලක්ෂ ගණන් වියදම් කරන්න නම් සල්ලි අතේ නෑ. හැබැයි මැරෙන මොහොත ගැන හිතල බයවෙන්න තරම් හේතුවකුත් මට නැහැ.

ආගම් මගින් ඔලුවට දමන සදාචාර විකෘතීන් නොතිබුනා නම් වෛද්‍යවරිය-1 ගේ සමාජ ජීවිතය කෙසේ සකස් වේවිද? බෞද්ධ පල්ලියේ “විකිනීමට ඇති පින්” මිල දී ගෙන ඊලඟ ආත්මය ගොඩ දැමීමට මේ ආත්මයේ යුතුකම් පැහැර හරිමින් වෙහෙසෙන ඇය, ඊලඟ ආත්මයේ නොව ලැබූ ජීවිතයේ යුතුකම් හා වගකීම් නොපිරිහෙලා ඉටු කරන වෛද්‍යවරිය-2 චරිතය කියවාගන්නවත් අසමත් වන්නෙ මන්ද?

************************************************************************

සැබෑ ලෙසම මානව සදාචාරය කලමනාකරනය කිරීමේ හා සැබෑ සදාචාරය සිය ජීවන මග කොටගත් අනුගාමිකයන් පිරිසක් බිහිකිරීමට ආගමික ආයතන කැපවී ඇත්නම්, එම ඵලදායී ආයතන පවත්වාගැනීම සඳහා ද්‍රව්‍යමය ආධාර කරන පුද්ගලයන් මාගේ පැසසුමට බඳුන් වෙනවා පමනක් නොව, මාගේ බදු මුදල්ද එවැනි කටයුත්තකට යොදා ගැනීම මට කිසිම ප්‍රශ්නයක් ඇති නොකරයි. එවැනි අර්ථයකින් යමෙකු ආයතනයට “දාන”, “ආධාර”, “පූජා” ලබාදීමේ කිසිම ගැටලුවක් මට නම් නැත. ඇත්තටම කිවහොත්, යහපත් සාමකාමී සමාජයක් තැනීමෙ කර්තව්‍යයට ආගමික සංස්ථා සැබෑවටම කැපවී ඇත්නම්, නිර්-ආගමික අපිට අපේ වැඩක් බලාගෙන පැත්තකට වී සිටිය හැක.

උදාහරණයක් ලෙස කිවහොත් මාගේ බදු මුදල් වලින් ‘මානසික රෝහල්’, ‘සිර ගෙවල්’, ‘ආබාධිත පුද්ගලයට පහසුකම්’, ‘මත්ද්‍රව්‍ය වලට ඇබ්බැහිවූවන් පුනරුත්ථාපනය’ ආදී කටයුතු වලට මුදල් වෙන් කිරීම මට ප්‍රශ්නයක් නොවෙනවා පමනක් නොව. මාගෙ බදු මුදල් එවැනි කටයුතු වලට යොදා ගන්නෙ නම් හා එවා අදාල කර්තව්‍යයට නිවැරදිම හා ඵලදායී ලෙස යොදා ගැනීම මාගේ සතුටට හේතුවෙ. මේ කිසිම ආයතනයකින් පෞද්ගලිකව සේවය ලබාගැනීමේ බලාපොරොතුවක් නැත. එසේ නොවේවා යන්න මගේ පැතුමයි. නමුත් එම සේවාවන් අවශ්‍ය පුද්ගලයන් සමාජයේ සිටින බවද, ඔවුන්ට එම සේවාවන් නොලැබී යාම මුලු සමාජයටම අහිතකර ලෙස බලපාන බවද මා දනිමි.

ආගමික ආයතන සම්බන්ධයෙන්ද තර්කය එයමැයි. නිර්-ආගමික මට පෞද්ගලිකව මේ ආගමික ආයතන වලින් සේවා ලබාගැනීමත අදහසක් නැති නමුදු, සේවා අවශ්‍ය අයට ඒවා සැපයීම වැදගත් බව දනිමි.

නිර්-ආගමික අප ආගමික සංස්ථා සමග බද්ධ වෛරයකින් පෙලෙන්නේ යැයි උපකල්පනය කිරීම වැරදිය. අපට මල පනින්නේ, ආගම බලෙන් අපේ ඇඟේ ගැසීමට ඒමෙන් නොනැවතී, සමාජයේ සදාචාර සෝදාපාලුව නැවත්වීමට කිසිදු ක්‍රියාමාර්ගයක් නොගන්නා ආගමික ආයතන, වෙනත් ප්‍රයෝජනවත් කටයුත්තකට යොදාගත හැකි සම්පත් නිකරුනේ කාබාසිනියා කරනු දකින විටය.

Categories: රිටිගල ජයසේන | Tags: , , , , | Leave a comment

A WordPress.com Website.